Pčelinji vosak: dar košnice koji je čovek uvek cenio
Mlade pčele ga stvaraju iz sopstvenog tela, ljuspicu po ljuspicu. Stari Egipćani verovali su da je nastao iz suza boga Sunca. Od njega su pravljene sveće, ikone i masti – a danas daje oblik i zaštitu našim melemima.
Fabrika u telu pčele
Pčelinji vosak nije nastao od cveta, već u telu pčele. Radilice ga luče iz osam žlezda na donjoj strani zadnjeg dela tela. Najviše voska stvaraju mlade pčele, starosti otprilike od 12 do 18 dana. Vosak izlazi kao sitne, providne ljuspice, dugačke oko tri milimetra. Za jedan gram voska potrebno je oko 1.100 takvih ljuspica.
Pčele zatim ljuspice preuzimaju vilicama, gnječe ih i od njih grade šestougaone ćelije saća. U njima čuvaju med i polen i odgajaju mlade. Da bi vosak uopšte mogao da nastane, u košnici mora biti toplo, između 33 i 36 °C.
Skupoceni vosak
Vosak je za košnicu skupa investicija. Pčele ga stvaraju iz šećera iz meda, a prema starom ogledu iz 1946. godine, za jedan kilogram voska potroše od 6,7 do 8,8 kilograma meda. Zauzvrat, kilogram voska dovoljan je za saće u kojem se može čuvati oko 22 kilograma meda.
Suze boga Sunca
Pčelinji vosak je jedan od najstarijih materijala koje je čovek koristio. Za stare Egipćane bio je i praktičan i svet. Jedan egipatski papirus opisuje kako su pčele, a s njima vosak i med, nastale iz suza boga Sunca, Ra. Vosak je služio za modelovanje figura, pečaćenje posuda i zaštitu slika u grobnicama.
U grčko-rimsko doba u Egiptu su nastali čuveni portreti iz Fajuma: lica preminulih naslikana na drvetu bojama pomešanim sa toplim voskom, tehnikom koja se zove enkaustika. Rimski pisac Plinije Stariji opisao je tu tehniku oko 78. godine nove ere.
Od Fajuma do ikona
Portreti iz Fajuma ostavili su trag i u našoj kulturi. Istoričari umetnosti smatraju da je enkaustika uticala na rano pravoslavno ikonopisanje, a neke od najstarijih sačuvanih vizantijskih ikona, u manastiru Svete Katarine na Sinaju, naslikane su upravo voskom.
Na Balkanu je pčelarstvo vekovima deo seoskog života, a voštane sveće i danas imaju posebno mesto u crkvama i domovima.
Od košnice do melema
Kada pčelar izvadi med, ostaju poklopci saća i stari ramovi. Oni se tope u toploj vodi, a rastopljeni vosak se prečišćava i hladi u blokove ili zrna. Prirodni pčelinji vosak je žut do zlatan i blago miriše na med.
Pčelinji vosak u kozmetici
U melemima i kremama pčelinji vosak ima dve uloge. Daje proizvodu čvrstinu i stabilnu teksturu, a na koži ostavlja tanak zaštitni sloj koji pomaže da se smanji gubitak vlage. Zato je nezamenljiv u melemima za usne i za suvu kožu izloženu vetru i hladnoći.
Pčelinji vosak je kozmetički sastojak za negu i zaštitu, a ne lek.
Hortus Dei proizvodi sa pčelinjim voskom
Važno je znati
- Proizvodi sa pčelinjim voskom nisu veganski.
- Osobe alergične na pčelinje proizvode treba da ih izbegavaju.
Česta pitanja
Zašto se pčelinji vosak koristi u melemima?
Zato što daje čvrstu strukturu i ostavlja zaštitni sloj na koži i usnama.
Kako nastaje pčelinji vosak?
Luče ga mlade pčele radilice iz žlezda na telu, a zatim od njega grade saće.
Da li je INCI naziv Cera Alba isto što i pčelinji vosak?
Da. Cera alba je latinski naziv za pčelinji vosak.